VeloTydzień Ekonomiczny 23 lutego 2026 r.

NAJWAŻNIEJSZE W TYM TYGODNIU

ZAGRANICA:

Piątkowa sesja wyniosła europejski indeks Stoxx600 na nowe historyczne maksimum, przy wzroście o 0,8%. Pozytywnym nastrojom sprzyjał sentyment z rynku amerykańskiego, gdzie wyrok Sądu Najwyższego kwestionujący legalność ceł nałożonych przez administrację Prezydenta Trumpa wsparł wzrost S&P 500 o 0,7%. W tym tygodniu globalna uwaga skupi się na negocjacjach USA z Iranem – Trump ostrzegł, że Teheran ma maksymalnie 15 dni na zawarcie porozumienia – oraz na dalszych reperkusjach wyroku ws. ceł. Podwyższone ryzyko geopolityczne sprzyjało wzrostowi cen ropy. Po stronie danych w centrum uwagi znajdą się indeksy koniunktury: dziś Ifo dla Niemiec, we wtorek Conference Board w USA, a w czwartek europejski ESI. Na rynku stopy procentowej rentowności 10-letnich Treasuries ustabilizowały się poniżej 4,10%, a niemieckich Bundów w okolicy 2,75%. W bieżącym tygodniu oczekujemy utrzymania wsparcia dla instrumentów dłużnych w otoczeniu podwyższonego ryzyka geopolitycznego.

POLSKA:

Polski WIG zakończył miniony tydzień niewielkim spadkiem o 0,2%, a złoty osłabił się wobec głównych walut – kurs EURPLN wzrósł w pobliże 4,22, zaś USDPLN przetestował opór w okolicy 3,59. Lokalnemu rynkowi ciążyły słabsze od oczekiwań dane z krajowej gospodarki, w tym wyraźny spadek dynamiki płac wzmacniający rynkowe oczekiwania obniżek stóp NBP. Rentowności 10-letnich SPW skonsolidowały się poniżej technicznego poziomu 5%, a 2-letnich ustabilizowały się w okolicy 3,5%. Warto odnotować piątkowy komunikat Ministerstwa Finansów o zakończeniu emisji obligacji opartych na WIBOR 6M w związku z ugruntowaniem nowego wskaźnika POLSTR. W tym tygodniu kluczowa będzie publikacja danych o sprzedaży detalicznej w styczniu (dziś) oraz stopie bezrobocia (wtorek, szacunek MRPiPS: 6,0%). Zakładamy, że przy braku materializacji ryzyka konfliktu zbrojnego na Bliskim Wschodzie EURPLN utrzyma się poniżej 4,23, natomiast widzimy asymetryczne ryzyko dalszego umocnienia dolara, które może kierować USDPLN w strefę 3,60–3,62.

SĄD NAJWYŻSZY PODWAŻA LEGALNOŚĆ CEŁ TRUMPA

Sąd Najwyższy w USA w przełomowym orzeczeniu stosunkiem głosów 6 do 3 uznał, że prezydent Stanów Zjednoczonych nie ma prawa jednostronnie nakładać ceł w oparciu o International Emergency Economic Powers Act (IEEPA) z lat 70. XX wieku. To właśnie na podstawie IEEPA Donald Trump wprowadził szerokie cła obejmujące niemal wszystkich partnerów handlowych USA, argumentując je względami bezpieczeństwa narodowego. Decyzja Sądu Najwyższego nie tylko podważa kluczowy filar tej strategii, ale również otwiera nowy etap sporów prawnych, politycznych i fiskalnych, których skutki mogą być odczuwalne zarówno w Stanach Zjednoczonych, jak i w globalnym handlu.

Istota wyroku – wzmocnienie roli Kongresu

Sąd Najwyższy jednoznacznie stwierdził, że żaden przepis IEEPA nie może być interpretowany jako upoważniający prezydenta do nakładania ceł w odpowiedzi na stan nadzwyczajny. Prezes Trybunału Roberts napisał wprost: „IEEPA nie zawiera żadnego odniesienia do ceł ani opłat” i dodał, że „żaden prezydent przed Trumpem nie interpretował IEEPA jako dającej taką władzę”. Oznacza to, że wykorzystywanie tej ustawy jako narzędzia do generowania dochodów budżetowych zostało uznane za niezgodne z konstytucją. W wymiarze ustrojowym wyrok wzmacnia kompetencje Kongresu w zakresie polityki celnej, który zgodnie z konstytucją posiada zasadnicze uprawnienia w sprawach handlu zagranicznego i podatków. Sędzia Kavanaugh – mianowany przez Trumpa – jako pierwszy ostrzegł w swoim zdaniu odrębnym, że wyrok może wymuszać masowe zwroty ceł. Fakt, że obecny skład Sądu Najwyższego został w większości ukształtowany przez prezydentów Partii Republikańskiej, wzmacnia symboliczny wymiar tej porażki.

Reakcja administracji – alternatywne podstawy prawne

Wyrok nie oznacza końca polityki taryfowej administracji Trumpa. Prezydent ogłosił wprowadzenie 10-procentowej globalnej taryfy na podstawie sekcji 122 ustawy handlowej z 1974 r., obowiązującej od 24 lutego 2026 r., a już następnego dnia na platformie Truth Social podniósł tę stawkę do 15% – co jest maksymalną stawką dopuszczalną w tej ustawie (przez okres do 150 dni bez zgody Kongresu). Równolegle zapowiedziano wszczęcie nowych postępowań w sprawie nieuczciwych praktyk handlowych w trybie sekcji 301 oraz możliwość rozszerzenia ceł na podstawie sekcji 232 (ochrona bezpieczeństwa narodowego). Sekretarz skarbu Scott Bessent podkreślił, że administracja dysponuje „wioma narzędziami” pozwalającymi utrzymać poziom wpływów z ceł.

Wpływy budżetowe i ryzyko masowych zwrotów

Według wyliczeń Penn Wharton Budget Model, do końca 2025 r. zebrano ok. 143,9 mld USD z ceł IEEPA, a z uwzględnieniem stycznia 2026 r. łączna suma wyniosła ok. 164,7 mld USD. Cła IEEPA stanowiły ok. połowy wszystkich wpływów celnych USA. W świetle orzeczenia Sądu Najwyższego importerzy – zarówno duże korporacje, jak i małe firmy – mogą masowo występować o zwrot zapłaconych ceł. Niemal 2 000 importerów złożyło już sprawy w Sądzie Handlu Międzynarodowego (CIT). Chaos logistyczny był widoczny od pierwszych godzin: przez pierwsze dni po ogłoszeniu wyroku importerzy nadal płacili cła, ponieważ Customs and Border Protection (CBP) nie zdążył zaktualizować systemu. Szacuje się, że ok. 211 tys. kontenerów o wartości ok. 8,2 mld USD, które dotarły do portów między piątkiem a niedzielą, zostało objętych cłami IEEPA mimo wyroku. Administracja zapowiada obronę swoich racji w sądach i sygnalizuje możliwość wieloletniego przeciągania postępowań.

Według Yale Budget Lab, cła pozostające w mocy po wyroku (bez IEEPA) przyniosą ok. 1,2 bln USD przez 10 lat – mniej więcej połowę tego, co generowałby pełen pakiet z IEEPA. Wzrost poziomu cen wyniesie szacunkowo 0,6% zamiast 1,2%, co przekłada się na utratę ok. 800 USD rocznie dla przeciętnego gospodarstwa domowego i ok. 400 USD dla tych z najniższego decyla dochodowego.

Konsekwencje dla partnerów handlowych USA

Dla partnerów handlowych Stanów Zjednoczonych wyrok tworzy mieszany obraz. Państwa, które już zawarły porozumienia handlowe z administracją Trumpa – w tym Japonia czy Unia Europejska – mogą być skłonne utrzymać dotychczasowe ustalenia w imię stabilności i przewidywalności. Z kolei kraje będące w trakcie negocjacji mogą uzyskać silniejszą pozycję przetargową, wiedząc, że administracja ma ograniczone pole manewru w zakresie jednostronnego nakładania ceł. Ewentualne wycofywanie się z dotychczasowych porozumień lub ich renegocjacja mogłyby wywołać istotne skutki dla gospodarki amerykańskiej, w tym dla eksportu oraz globalnych łańcuchów dostaw.

Wymiar polityczny – eskalacja wewnętrznego konfliktu

Spór o legalność ceł wpisuje się w szerszy konflikt dotyczący granic władzy wykonawczej w USA. Administracja przedstawia wyrok jako techniczne ograniczenie jednej z podstaw prawnych, podkreślając, że Sąd Najwyższy nie zakwestionował samej idei ceł jako instrumentu polityki gospodarczej. Krytycy natomiast wskazują, że decyzja podważa fundament dotychczasowej strategii handlowej i stanowi poważne ostrzeżenie przed nadmiernym rozszerzaniem kompetencji prezydenckich. Zapowiedzi przeciągania sporów o zwroty ceł oraz determinacja w utrzymaniu wpływów budżetowych sugerują, że konflikt będzie kontynuowany zarówno na salach sądowych, jak i w debacie publicznej.

PODSUMOWANIE

Orzeczenie Sądu Najwyższego stanowi istotny precedens ograniczający możliwość wykorzystywania nadzwyczajnych uprawnień prezydenta do celów fiskalnych. Administracja Donalda Trumpa przegrała znaczący spór prawny i będzie zmuszona działać w bardziej sformalizowanych, a potencjalnie mniej efektywnych ramach, choć nie zrezygnuje z instrumentów protekcjonistycznych. Fiskalnie oznacza to utratę ok. połowy dotychczasowych wpływów celnych i perspektywę miliardowych zwrotów, których kwota i harmonogram pozostają niepewne. Przegrana może mieć konsekwencje w wyborach połówkowych do Senatu i Izby Reprezentantów jesienią 2026 r., ponieważ kwestie gospodarcze oraz koszty życia pozostają kluczowe dla wyborców. Biały Dom stanie przed wyzwaniem przedefiniowania swojej strategii – poszukiwania sukcesów w innych obszarach polityki krajowej lub na arenie międzynarodowej, aby zrównoważyć negatywny przekaz związany z osłabieniem dotychczasowej polityki celnej.

Informacje i zastrzeżenia: Niniejszy materiał („Materiał”) ma charakter wyłącznie informacyjny oraz nie stanowi oferty w rozumieniu ustawy - Kodeks cywilny, ani rekomendacji do zawarcia transakcji kupna, sprzedaży lub innego rodzaju przeniesienia któregokolwiek instrumentu finansowego. Bank dołożył wszelkich racjonalnych i niezbędnych starań, aby informacje zamieszczone w Materiale były rzetelne oraz oparte na wiarygodnych źródłach. Informacje zawarte w Materiale nie mogą być traktowane jako propozycja nabycia którychkolwiek instrumentów finansowych, usługa doradztwa inwestycyjnego lub podatkowego ani jako forma świadczenia pomocy prawnej. Prognozy oraz dane zawarte w Materiale nie stanowią zapewnienia uzyskania określonych wyników jakichkolwiek transakcji finansowych ani przyszłych cen którychkolwiek instrumentów finansowych. Materiał nie stanowi badania inwestycyjnego ani publikacji handlowej w rozumieniu Rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) 2017/565 z dnia 25 kwietnia 2016 r. uzupełniającego dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/65/UE w odniesieniu do wymogów organizacyjnych i warunków prowadzenia działalności przez firmy inwestycyjne oraz pojęć zdefiniowanych na potrzeby tej dyrektywy. Bank i jego spółki (podmioty) zależne oraz pracownicy tych podmiotów mogą być zainteresowani zawarciem lub być stroną transakcji finansowych, w tym zawartych na instrumentach finansowych, których wynik jest uzależniony od czynników (danych i informacji) wymienionych w Materiałach.

Administratorem danych osobowych jest VeloBank S.A. z siedzibą w Warszawie (00-843) Rondo Ignacego Daszyńskiego 2 C (Bank). Dane kontaktowe Banku: VeloBank S.A., Rondo Ignacego Daszyńskiego 2 C, 00-843 Warszawa, telefon: 664 919 797, formularz: https://www.velobank.pl/kontakt/formularz-kontaktowy. Dane kontaktowe Inspektora Ochrony Danych: iod@velobank.pl. Bank przetwarza dane osobowe w odpowiedzi na zainteresowanie otrzymywaniem raportów analitycznych (art. 6 ust. 1 lit. a RODO - Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE). Masz prawo do żądania od Banku dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, jak również prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania, a także prawo do przenoszenia danych. Masz prawo do wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Podanie danych osobowych jest dobrowolne. W razie jakichkolwiek pytań lub sugestii skontaktuj się z nami.