VeloTydzień Ekonomiczny 12 stycznia 2025 r.

NAJWAŻNIEJSZE W TYM TYGODNIU

ZAGRANICA:

W nadchodzącym tygodniu uwaga rynków globalnych skupi się przede wszystkim na danych inflacyjnych z USA, w szczególności na wtorkowym odczycie CPI za grudzień. Konsensus zakłada stabilizację inflacji na poziomie 2,7% r/r, choć istnieje przestrzeń do lekkiego zaskoczenia w dół, m.in. dzięki niższym cenom surowców i żywności. Wynik publikacji może mieć znaczenie dla oczekiwań wobec kolejnych decyzji FOMC. W tle pozostanie napięta geopolityka, która sprzyja utrzymaniu silnego dolara jako bezpiecznej przystani i może nadal wywierać presję na waluty rynków wschodzących. Przeciwko temu działa jednak napięta relacja Biały Dom - Fed w której akt oskarżenia dla J. Powell spowodował jego reakcję i sprzeciw wobec prób wpływania na decyzje Fed. Na rynku długu bazowego spodziewana jest raczej kontynuacja ograniczonej zmienności, przy utrzymaniu rentowności amerykańskich Treasuries w dotychczasowym przedziale wahań.

POLSKA:

Na rynku krajowym kluczowym wydarzeniem tygodnia będzie posiedzenie RPP, którego wynik pozostaje niejednoznaczny. Choć część wypowiedzi członków RPP sugerowała pauzę w obniżkach, ostatnie sygnały wskazują na wyrównane szanse dla kolejnego cięcia stóp. Spadek inflacji poniżej celu NBP oraz obniżenie rynkowych oczekiwań inflacyjnych na 2026 r. zwiększają przestrzeń do łagodniejszej polityki pieniężnej, co w razie decyzji o obniżce mogłoby przełożyć się na dalszy spadek rentowności polskich obligacji. Dla złotego oznacza to raczej ograniczony potencjał do umocnienia – w scenariuszu utrzymania globalnej siły dolara kurs EURPLN może pozostawać bliżej 4,22, a USDPLN kierować się w stronę 3,65. W drugiej części tygodnia inwestorzy zwrócą uwagę na finalny odczyt inflacji CPI oraz dane o inflacji bazowej.

UE-MERCOSUR: UMIARKOWANE ZYSKI GOSPODARCZE, WIĘKSZE POLITYCZNE

Ratyfikowana przez UE umowa handlowa między Unią Europejską a państwami Mercosur (Argentyną, Brazylią, Paragwajem i Urugwajem) będzie mieć ograniczony wpływ na gospodarkę Polski choć będzie wpływać na nasz sektor rolny i produkcyjny. W warunkach fragmentacji handlu światowego, narastającej konkurencji technologicznej porozumienie to należy analizować nie tylko przez pryzmat bezpośrednich efektów PKB, lecz także jako element długoterminowej strategii gospodarczej UE. Oceny skutków z raportu polskiego think-tanku CASE z 2025 r. dla Parlamentu Europejskiego pokazują umiarkowane, lecz asymetryczne korzyści ekonomiczne.

Państwa UE zatwierdziły porozumienie handlowe z Mercosurem, które ma zostać podpisane 17 stycznia. Przeciw umowie opowiedziały się Polska, Francja, Irlandia, Węgry i Austria, a Belgia wstrzymała się od głosu. Umowa przewiduje wzmocniony mechanizm ochronny dla unijnego rolnictwa, uruchamiany w razie gwałtownego spadku cen produktów rolnych (o co najmniej 5% kw./kw.) wskutek wzrostu importu. W zamian za preferencje celne dla wybranych towarów rolnych z krajów Mercosuru, UE uzyska lepszy dostęp do tamtejszych rynków dla swoich produktów przemysłowych. Stopniowa liberalizacja ceł obejmie ok. 91% wzajemnej wymiany handlowej.

Wzrost gospodarczy: ograniczony dla UE, relatywnie istotny dla Mercosur.
Modele makroekonomiczne wskazują, że umowa podniesie PKB Unii Europejskiej o ok. 0,1%, podczas gdy kraje Mercosur mogą liczyć na wzrost rzędu 0,3%. Asymetria ta wynika z różnej wagi partnerów w handlu zagranicznym: Mercosur odpowiada jedynie za 2–3% obrotów zewnętrznych UE, natomiast dla Ameryki Południowej rynek europejski pozostaje jednym z kluczowych odbiorców eksportu. Jednocześnie skala impulsu handlowego jest znacząca – eksport UE do Mercosur ma wzrosnąć o ok. 52%, a eksport Mercosur do UE o 11% – co pokazuje, że choć wpływ na agregaty makroekonomiczne UE jest niewielki, to dla poszczególnych sektorów i firm może być bardzo istotny.

Przemysł i technologie: strategiczny zysk po stronie europejskiej.
Największe korzyści po stronie UE koncentrują się w przemyśle przetwórczym, zwłaszcza w sektorach maszynowym, chemicznym, transportowym i motoryzacyjnym. Zniesienie ceł sięgających dotąd 35% oraz redukcja barier pozataryfowych poprawiają konkurencyjność europejskich producentów na rynkach Brazylii i Argentyny, gdzie w ostatnich latach silną pozycję zbudowały firmy chińskie. Szacowany wzrost produkcji w kluczowych sektorach UE sięga 0,4%, a dodatkowym elementem strategicznym jest dostęp do surowców krytycznych – w tym litu z Argentyny – niezbędnych dla transformacji energetycznej i rozwoju elektromobilności w Europie.

Rolnictwo: liberalizacja pod ścisłą kontrolą. Rolnictwo pozostaje najbardziej wrażliwym obszarem umowy. Kraje Mercosur, zwłaszcza Brazylia, uzyskują lepszy dostęp do rynku UE dla produktów takich jak wołowina, drób, cukier czy etanol. Jednocześnie wprowadzono rozbudowany system kontyngentów taryfowych (TRQ), m.in. 99 tys. ton wołowiny, 180 tys. ton drobiu i 180 tys. ton cukru rocznie. Według analizy CASE, mechanizmy te ograniczają wzrost importu wołowiny do ok. 1,2% całkowitego spożycia w UE, co przekłada się na spadek unijnej produkcji poniżej 1%. Liberalizacja handlu rolnego ma więc charakter selektywny i obudowany zabezpieczeniami chroniącymi dochody europejskich rolników.

Motoryzacja i nowe technologie: długie okresy przejściowe i klauzule ochronne.
Istotną nowością z ostatnich wersji umowy są zmienione zasady liberalizacji handlu pojazdami. Okresy przejściowe dla samochodów elektrycznych wydłużono do 18 lat, a dla pojazdów wodorowych do 25 lat, co ma chronić rodzący się przemysł w Mercosur. Jednocześnie natychmiastowe obniżenie ceł na eksport unijnych aut (z 35% do 25%) daje europejskim producentom przewagę konkurencyjną. Umowa zawiera również elastyczne klauzule ochronne, umożliwiające szybkie reagowanie w przypadku „istotnej szkody” dla lokalnych rynków, co ogranicza ryzyko gwałtownych zaburzeń strukturalnych, choć nie ogranicza ich całkowicie.

Zrównoważony rozwój i regulacje: „potrójna siatka bezpieczeństwa”.
Umowa odwołuje się do zobowiązań Porozumienia Paryskiego i współgra z unijnymi instrumentami jednostronnymi: rozporządzeniem przeciw wylesianiu (EUDR), mechanizmem CBAM oraz planowanym funduszem wsparcia dla rolnictwa w wysokości 1 mld euro. Ten „triple safety net” ma ograniczyć ryzyko zwiększonego wylesiania w Amazonii i regionie Chaco, które było głównym zarzutem wobec wcześniejszej wersji porozumienia z 2019 roku. Dodatkowo umowa wzmacnia ochronę ponad 350 europejskich oznaczeń geograficznych, co sprzyja eksportowi żywności premium i wzrostowi marż unijnych producentów.

PODSUMOWANIE

W ujęciu krajowym największymi beneficjentami po stronie UE są Niemcy i Włochy, dzięki silnej pozycji w eksporcie maszyn, chemikaliów i samochodów, które skorzystają na głębokiej redukcji ceł. Zyski odnotują także kraje wyspecjalizowane w produktach żywnościowych wysokiej jakości, chronionych oznaczeniami geograficznymi. Po stronie Mercosur zdecydowanym zwycięzcą jest Brazylia, umacniająca pozycję globalnego eksportera mięsa, soi i biopaliw, oraz Argentyna, dla której kluczowe znaczenie ma dostęp do rynku UE dla surowców energetycznych i produktów przetworzonych, w tym litu. Największe wyzwania dotyczą państw UE o silnym sektorze hodowlanym, takich jak Francja czy Irlandia, jednak zastosowane kontyngenty i mechanizmy ochronne sprawiają, że koszty dostosowań pozostają ograniczone. Polska ma wzrost importu na poziomie 0,1% I wzrost eksportu na tę samą wartość i bilans na poziomie 0%, nie jesteśmy beneficjentem umowy, ale też nie powinniśmy bardzo odczuć jej skutków przy wykorzystaniu narzędzi ochronnych. W efekcie umowa UE–Mercosur jawi się nie jako przełom makroekonomiczny, lecz jako strategiczne porozumienie o dużym znaczeniu sektorowym i geopolitycznym.

Informacje i zastrzeżenia: Niniejszy materiał („Materiał”) ma charakter wyłącznie informacyjny oraz nie stanowi oferty w rozumieniu ustawy - Kodeks cywilny, ani rekomendacji do zawarcia transakcji kupna, sprzedaży lub innego rodzaju przeniesienia któregokolwiek instrumentu finansowego. Bank dołożył wszelkich racjonalnych i niezbędnych starań, aby informacje zamieszczone w Materiale były rzetelne oraz oparte na wiarygodnych źródłach. Informacje zawarte w Materiale nie mogą być traktowane jako propozycja nabycia którychkolwiek instrumentów finansowych, usługa doradztwa inwestycyjnego lub podatkowego ani jako forma świadczenia pomocy prawnej. Prognozy oraz dane zawarte w Materiale nie stanowią zapewnienia uzyskania określonych wyników jakichkolwiek transakcji finansowych ani przyszłych cen którychkolwiek instrumentów finansowych. Materiał nie stanowi badania inwestycyjnego ani publikacji handlowej w rozumieniu Rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) 2017/565 z dnia 25 kwietnia 2016 r. uzupełniającego dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/65/UE w odniesieniu do wymogów organizacyjnych i warunków prowadzenia działalności przez firmy inwestycyjne oraz pojęć zdefiniowanych na potrzeby tej dyrektywy. Bank i jego spółki (podmioty) zależne oraz pracownicy tych podmiotów mogą być zainteresowani zawarciem lub być stroną transakcji finansowych, w tym zawartych na instrumentach finansowych, których wynik jest uzależniony od czynników (danych i informacji) wymienionych w Materiałach.

Administratorem danych osobowych jest VeloBank S.A. z siedzibą w Warszawie (00-843) Rondo Ignacego Daszyńskiego 2 C (Bank). Dane kontaktowe Banku: VeloBank S.A., Rondo Ignacego Daszyńskiego 2 C, 00-843 Warszawa, telefon: 664 919 797, formularz: https://www.velobank.pl/kontakt/formularz-kontaktowy. Dane kontaktowe Inspektora Ochrony Danych: iod@velobank.pl. Bank przetwarza dane osobowe w odpowiedzi na zainteresowanie otrzymywaniem raportów analitycznych (art. 6 ust. 1 lit. a RODO - Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE). Masz prawo do żądania od Banku dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, jak również prawo do wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania, a także prawo do przenoszenia danych. Masz prawo do wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Podanie danych osobowych jest dobrowolne. W razie jakichkolwiek pytań lub sugestii skontaktuj się z nami.